{"id":243,"date":"2018-04-23T07:27:03","date_gmt":"2018-04-23T07:27:03","guid":{"rendered":"http:\/\/htb.com.pl\/?p=243"},"modified":"2020-02-23T07:54:31","modified_gmt":"2020-02-23T07:54:31","slug":"co-dziadek-opowiedzial-o-chmielnickim-moj-ostatni-dzien-jako-mieszkaniec-zaklikowa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/htb.com.pl\/?p=243","title":{"rendered":"Co Dziadek opowiedzia\u0142 o Chmielnickim, M\u00f3j ostatni dzie\u0144, jako mieszkaniec Zaklikowa"},"content":{"rendered":"
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\u00a0<\/span><\/span><\/h5>\n
\n

4 marca<\/span><\/abbr><\/a>\u00a02018<\/span><\/p>\n

\u00a0\"\"\"\"<\/a>
\nKo\u0144czy\u0142y si\u0119 wakacje 1976 roku. Wyje\u017cd\u017ca\u0142em do Zwierzy\u0144ca, do szko\u0142y z internatem. Wtedy jeszcze nie wiedzia\u0142em, \u017ce do Zaklikowa b\u0119d\u0119 przyje\u017cd\u017ca\u0142 ju\u017c tylko jako go\u015b\u0107.
\nNa \u201dKopcu\u201d, to taki o\u015brodek wypoczynkowy w Zaklikowie. By\u0142em um\u00f3wiony z Dziadkiem i Pani\u0105 co super ta\u0144czy\u0142a. T\u0105 Pani\u0105 z poprzedniego wpisu. Gdy tam przyszed\u0142em Dziadek ju\u017c by\u0142. \u0179le, powiedzia\u0142 na przywitanie. Ta\u0144c\u00f3w nie b\u0119dzie. Kupili kolorowy telewizor i patrz co si\u0119 dzieje. Wszyscy patrz\u0105 na telewizor. No tak, to w tamtym czasie rzeczywi\u015bcie by\u0142a atrakcja. Telewizor by\u0142 na dole, znaczy w nowej pi\u0119knej drewnianej kawiarni. By\u0142 stary bar na g\u00f3rze, by\u0142a szansa, \u017ce tam b\u0119d\u0105 ta\u0144ce. Postanowili\u015bmy poczeka\u0107.
\nDziadek zacz\u0105\u0142 sw\u0105 opowie\u015b\u0107. Wiem, \u017ce m\u00f3wi\u0105 ci, \u017ce ja pijak jestem. Mo\u017ce – \u017cyj\u0119 jak chc\u0119 i tak powinno by\u0107. \u0179le jest jak kto\u015b chce ci\u0119 zmusi\u0107 do \u017cycia tak jak on sobie wymy\u015bli\u0142. To zawsze prowadzi do konflikt\u00f3w. O Chmielnickim mia\u0142o by\u0107, wtr\u0105ci\u0142em. No i jest.
\nPo Unii Lubelskiej (1569 rok) wymy\u015blono, \u017ce poszerzy si\u0119 polsko-litewska federacj\u0119 o Ksi\u0119stwo Ruskie. Mia\u0142a powsta\u0107 Rzeczpospolita Trojga Narod\u00f3w. Ruscy to ho\u0142ota, pami\u0119taj. Ch\u0142op tam wtedy nic nie znaczy\u0142, to by\u0142a czer\u0144, tak ich okre\u015blano. Znaczenie dla naszych pan\u00f3w magnat\u00f3w mieli kozaczy. \u017beby nimi rz\u0105dzi\u0107, trzeba by\u0142o ich por\u00f3\u017cni\u0107. Jednych zarejestrowano i ci mieli \u017co\u0142d, a z tych co si\u0119 nie zarejestrowali chciano zrobi\u0107 ch\u0142opami pa\u0144szczy\u017anianymi. Nie mo\u017cna komu\u015b robi\u0107 \u017ale, bo ten da w ryj. I tak zrobili kozacy.
\nPom\u00f3g\u0142 im Bohdan Chmielnicki, kt\u00f3rego wnerwi\u0142 podstaro\u015bcic Czapli\u0144ski. Zagrabi\u0142 on maj\u0105tek Chmielnickiego, uwi\u00f3d\u0142 mu \u017con\u0119 i chcia\u0142 zabi\u0107 syna. W polskich trybuna\u0142ach Chmielnicki nie m\u00f3g\u0142 doj\u015b\u0107 sprawiedliwo\u015bci, uszed\u0142 wi\u0119c na sicz, a tam byli wnerwieni przez polskich magnat\u00f3w kozacy. Chmielnicki to by\u0142 sprytny ataman. Ok\u0142ama\u0142 Kozak\u00f3w, \u017ce dzia\u0142a w imieniu polskiego kr\u00f3la, dogada\u0142 si\u0119 z Tatarami, tam wa\u017cny by\u0142 Tuhaj-bejm, dla kt\u00f3rego wa\u017cne by\u0142y \u0142upy i Chmielnicki mu te \u0142upy obieca\u0142. Ustalili, \u017ce Tatarzy wezm\u0105 ludzi, jasyr znaczy, a Kozacy bi\u017cuteri\u0119 i inne dobro i do boju.
\nWojskami polskimi dowodzi\u0142 Miko\u0142aj Potocki. Dowodzi\u0142 – to pijaczyna by\u0142. Najgorsze jednak by\u0142o to, \u017ce uwa\u017ca\u0142 si\u0119 za nieomylnego i poni\u017ca\u0142 Kozak\u00f3w, kt\u00f3rzy s\u0142u\u017cyli u niego. Doprowadzi\u0142o to do tego, \u017ce Kozacy przeszli na stron\u0119 Chmielnickiego albo zrezygnowali z walki. Przegrane bitwy Pod \u017b\u00f3\u0142tymi Wodami, czy Korsuniem, To wina Potockiego, zlekcewa\u017cy\u0142 przeciwnika. Syna tam straci\u0142. Ka\u017cde powstanie, ka\u017cda wojna to g\u0142upota. Wojna nigdy nic nie rozwi\u0105\u017ce, a tylko pogorszy spraw\u0119 i zginie mn\u00f3stwo niewinnych ludzi. Powstanie Chmielnickiego te\u017c si\u0119 tak sko\u0144czy\u0142o. Sko\u0144czy\u0142o si\u0119 bo ju\u017c nie by\u0142o nic do \u0142upienia. Jednak ludzie pami\u0119taj\u0105 swoje krzywdy \u2013 d\u0142ugo pami\u0119taj\u0105.
\nNa tarasie baru na g\u00f3rze wybuch\u0142a awantura. Zdziechowioki bij\u0105 si\u0119 z drapciuchami, chod\u017amy tam powolutku, powiedzia\u0142 Dziadek. Ruszyli\u015bmy w kierunku walcz\u0105cych. Dziadek wyja\u015bni\u0142, \u017ce ch\u0142opaki z Zaklikowa i ze Zdziechowic, przyszli tu wypi\u0107. Pogodz\u0105 si\u0119, w\u00f3dki dla wszystkich wystarczy. Mia\u0142 racj\u0119, gdy dotarli\u015bmy na taras wsp\u00f3lny mianownik, p\u00f3\u0142 litra sta\u0142o na stoliku, a ch\u0142opaki doprowadzali si\u0119 do \u0142adu. O Pieter ty jeszcze trze\u017awy, przywitali Dziadka. To przypadek, odpowiedzia\u0142 Dziadek i waln\u0105 podana mu szklan\u0119. Znali i mnie, by\u0142em m\u0142odszym ratownikiem WOPR i pracowa\u0142em na zalewie zaklikowskim.<\/div>\n
\"\" Wyja\u015bnili mi, \u017ce ich walki to taka tradycja. Bo przecie\u017c Zaklik\u00f3w i Zdziechowice to nie Galicja, zawsze si\u0119 dogadamy. Galicja to by\u0142y tereny dawnego zaboru austriackiego, granica by\u0142a za torami w Lipie. Zawsze jak jecha\u0142em autobusem do Stalowej Woli, kto\u015b w tym miejscu \u017cartowa\u0142, \u017ce trzeba paszporty przygotowa\u0107.
\nNagle ch\u0142opaki wstali, zacz\u0119li mi co\u015b sugerowa\u0107. Zrozumia\u0142em, \u017ce musz\u0119 si\u0119 obejrze\u0107. Sta\u0142a za mn\u0105 Pani co tak super ta\u0144czy. Ta z poprzedniego wpisu. Sta\u0142a ze starszym panem, takim w wieku mojego Dziadka. To m\u00f3j dziadek Pawe\u0142 przedstawi\u0142a go, a ja Piotr jestem, przedstawi\u0142 si\u0119 m\u00f3j Dziadek. Reszta te\u017c si\u0119 przywita\u0142a, gdy dziadkowie Piotr i Pawe\u0142 wypili bruderszaft, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce jeden z ch\u0142opak\u00f3w nie widzia\u0142 jeszcze jak Pani ta\u0144czy. S\u0142ysza\u0142 tylko i bardzo chcia\u0142 zobaczy\u0107. Przeprosi\u0142 i powiedzia\u0142, \u017ce na dole zorganizuje ta\u0144ce, do pomocy wzi\u0105\u0142 koleg\u0119 i poszli. Dziadek Pawe\u0142 waln\u0105 na drug\u0105 n\u00f3\u017ck\u0119 i zacz\u0105\u0142 swoj\u0105 opowie\u015b\u0107.
\nPo wojnie 1947 roku mieszka\u0142 w okolicach Zatwarnicy, w Bieszczadach. By\u0142 wdowcem, jego \u017bon\u0119 zabili s\u0105siedzi, bo nie by\u0142a Polk\u0105. S\u0105 \u0141emkami. To by\u0142y ci\u0119\u017ckie czasy, a krew nie woda. Pawe\u0142 zakocha\u0142 si\u0119 w Innej wdowie, Polce. Jej m\u0119\u017ca z kolei, zabili Ukrai\u0144cy z UPA. Jednak akcja Wis\u0142a, co nast\u0105pi\u0142a jak podobno zabito \u015awierczewskiego, rozdzieli\u0142a ich. Powiedzia\u0142em, \u017ce genera\u0142a Karola \u015awierczewskiego zabito podczas potyczki z UPA. Tak – odpowiedzia\u0142 Pawe\u0142. To by\u0142 pretekst potrzebny do rozpocz\u0119cia Akcji Wis\u0142a, wyw\u00f3zki Ukrai\u0144c\u00f3w i nas \u0141emk\u00f3w z tego rejonu. Mnie si\u0119 zdaje, \u017ce \u015awierczewski martwy zosta\u0142 przywieziony na to miejsce. Za du\u017co si\u0119 o tym m\u00f3wi, pisze – to tak wygl\u0105da, jakby chciano co\u015b ukry\u0107.
\nNo i odnalaz\u0142e\u015b sw\u0105 dawn\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107, zapyta\u0142 m\u00f3j Dziadek. Tak \u2013 na cmentarzu, odpowiedzia\u0142 \u0142ami\u0105cym g\u0142osem Pawe\u0142. W jego oczach zobaczy\u0142em \u0142zy. Poczekajcie, co\u015b przynios\u0119. Wr\u00f3ci\u0142 z wielkim koszem ma\u0142ych czerwonych jab\u0142ek. By\u0142y bardzo s\u0142odkie. To jab\u0142ka z mojego dawnego sadu, zdzicza\u0142y. Teraz to \u015brodek lasu jest, nikt tam nie mieszka.
\nCh\u0142opaki co poszli organizowa\u0107 ta\u0144ce, zasygnalizowali, \u017ce wszystko gotowe. Wszyscy czekali na Pani\u0105, ka\u017cdy chcia\u0142 zobaczy\u0107 jak ta\u0144czy. By\u0142em dumny, \u017ce mog\u0119 by\u0107 jej partnerem. Przodem pogoni\u0142 m\u00f3j Dziadek, pewnie tego rocka \u201eRock Aroud The Clok\u201d zam\u00f3wi, powiedzia\u0142a z u\u015bmiechem Pani. Gdy doszli\u015bmy do drewnianej kawiarni na dole, z g\u0142o\u015bnik\u00f3w rozstawionych na takim placu przed kawiarni\u0105, rozleg\u0142a si\u0119 muzyka \u201eHej, soko\u0142y\u201d<\/a>. Do ta\u0144ca ruszy\u0142 dziadek Pawe\u0142 z kuchark\u0105, Pani\u0105 porwa\u0142 m\u00f3j Dziadek, na parkiecie zrobi\u0142 si\u0119 t\u0142um. Tego wieczoru by\u0142o super. Pota\u0144czyli\u015bmy, a raz to nawet tak, \u017ce tylko ja i Pani, reszta patrzy\u0142a. Na koniec by\u0142y SOKO\u0141Y, ale ju\u017c bez ta\u0144ca, od\u015bpiewane, wszyscy si\u0119 \u015bciskali i zapewniali, \u017ce si\u0119 jeszcze spotkaj\u0105.
\n\u017begnaj\u0105c si\u0119 z Pani\u0105 powiedzia\u0142em, \u017ce muzyka jest super, tam gdzie jest \u015bpiew s\u0105 dobrzy ludzie. W Galicji te\u017c przecie\u017c ta\u0144cz\u0105 i \u015bpiewaj\u0105, a tu ich nie ma. Przecie\u017c to blisko. Czas leczy rany – zobaczysz, kiedy\u015b zata\u0144czysz z dziewczyna z Galicji, bo chcia\u0142by\u015b tego prawda? Tak – bardzo bym chcia\u0142, \u017ceby nie by\u0142o podzia\u0142\u00f3w. A co Pani by chcia\u0142a, zapyta\u0142em. To co ja bym chcia\u0142a nie jest mo\u017cliwe, wiem to, a mimo to chcia\u0142abym. Z mo\u017cliwych rzeczy chcia\u0142abym ci\u0119 spotka\u0107 za dziesi\u0119\u0107 lat. Teraz ty idziesz do pierwszej klasy szko\u0142y \u015bredniej, ja id\u0119 na pierwszy rok studi\u00f3w. M\u00f3wisz mi na pani, za 10 lat mo\u017ce by\u015b mi m\u00f3wi\u0142 po imieniu, mo\u017ce b\u0119d\u0119 wolna \u2013 nie, b\u0119dzie wolna Polska, chcia\u0142am powiedzie\u0107. To Polska nie jest wolna, zapyta\u0142em. Nie. A jaka Polska b\u0119dzie jak b\u0119dzie wolna? Pytasz o granice? To te\u017c, pytam kiedy poznam, \u017ce Polska jest wolna. Granic to mo\u017ce wcale nie b\u0119dzie, gospodarka b\u0119dzie rynkowa, a w telewizji nie b\u0119dzie si\u0119 m\u00f3wi\u0142o \u017ale o nieobecnych. Nie mog\u0142em sobie wyobrazi\u0107, \u017ce mo\u017cna by tak zrobi\u0107, \u017ceby bez paszportu jecha\u0107 gdzie si\u0119 chce. Co Pani b\u0119dzie studiowa\u0107, zapyta\u0142em. Filozofi\u0119. Po co? Bo chc\u0119 zosta\u0107 politykiem. Chc\u0119 zosta\u0107 politykiem i zlikwidowa\u0107 polityk\u00f3w. Politycy to z\u0142o. Nic nie robi\u0105 tylko podburzaj\u0105 jednych na drugich. A jak ju\u017c podburz\u0105, to godz\u0105 i tak w k\u00f3\u0142ko. No ale kto\u015b musi rz\u0105dzi\u0107, kto\u015b musi stanowi\u0107 prawo, powiedzia\u0142em. Prawo ma stanowi\u0107 prawnik, bo si\u0119 na tym zna, przedsi\u0119biorstwem ma kierowa\u0107 dyrektor, leczy\u0107 ma lekarz, uczy\u0107 ma nauczyciel, porz\u0105dku ma pilnowa\u0107 milicjant. Do czego tu jest potrzebny polityk. A jak kto\u015b z\u0142amie prawo? To ma go os\u0105dzi\u0107 s\u0119dzia. Tata mi opowiada\u0142, \u017ce jak kto\u015b ukrad\u0142 przyczep\u0119 desek, to go os\u0105dzi\u0142a egzekutywa i dali mu najwy\u017cszy wymiar kary. Co mu zrobili? Z partii wywalili. Pani si\u0119 roze\u015bmia\u0142a. Wiesz – um\u00f3wmy si\u0119, \u017ce doko\u0144czymy t\u0105 rozmow\u0119 za dziesi\u0119\u0107 lat. Mieszkam w Zielonej G\u00f3rze i chyba tam b\u0119d\u0119 mieszka\u0107. Odprowad\u017a mnie do domku, dam ci adres i co\u015b jeszcze. Gdy dosta\u0142em adres, przypomnia\u0142em, \u017ce mia\u0142o by\u0107 co\u015b jeszcze. A tak buzi. Pani da\u0142a mi buzi i powiedzia\u0142a, \u017ce za dziesi\u0119\u0107 lat jak si\u0119 spotkamy, zrobi to inaczej. Wie Pani jak, wie Pani to ju\u017c dzi\u015b. Tak. Sk\u0105d? Przez ten ostatni tydzie\u0144, wyobra\u017ca\u0142am sobie to ka\u017cdej nocy.
\nSpotkali\u015bmy si\u0119 tak jak by\u0142o wtedy um\u00f3wione, opisze spotkanie w nast\u0119pnym wpisie. Dziwne jak wiele z przepowiedni Pani spe\u0142ni\u0142o si\u0119. Nikt ju\u017c nie pami\u0119ta o Rzezi Galicyjskiej, ja po\u015blubi\u0142em mieszkank\u0119 dawnej Galicji, mieszka\u0144cy Zaklikowa zdecydowali w referendum, \u017ce chc\u0105 nale\u017ce\u0107 do Podkarpacia, a nie do lubelskiego, weszli\u015bmy do Unii Europejskiej, znikn\u0119\u0142y granice. I nagle TRACH !!!
\n\"\"Na dawnej granicy ko\u0142o Lipy pojawi\u0142y si\u0119 s\u0142upy i budki graniczne, na razie jako ciekawostka turystyczna, zlikwidowano Konstytucj\u0119 i niezale\u017cne S\u0105dy. Ze zdumieniem obserwuj\u0119, \u017ce zmienia si\u0119 tez histori\u0119 naszego kraju. O telewizji kt\u00f3r\u0105 z przyzwyczajenia nazywa si\u0119 publiczn\u0105, nawet szkoda wspomina\u0107. Mia\u0142a racj\u0119 Pani tancerka, politycy to z\u0142o.
\nSpotkanie po latach, z tancerk\u0105. To b\u0119dzie nast\u0119pny wpis. Chyba najwa\u017cniejszy dla mnie wpis.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00a0 4 marca\u00a02018 \u00a0 Ko\u0144czy\u0142y si\u0119 wakacje 1976 roku. Wyje\u017cd\u017ca\u0142em do Zwierzy\u0144ca, do szko\u0142y z internatem. Wtedy jeszcze nie wiedzia\u0142em, \u017ce do Zaklikowa b\u0119d\u0119 przyje\u017cd\u017ca\u0142 ju\u017c tylko jako go\u015b\u0107. Na \u201dKopcu\u201d, to taki o\u015brodek wypoczynkowy w Zaklikowie. By\u0142em um\u00f3wiony z Dziadkiem i Pani\u0105 co super ta\u0144czy\u0142a. T\u0105 Pani\u0105 z poprzedniego wpisu. Gdy tam przyszed\u0142em Dziadek […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-243","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-daty-i-fakty-blog"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/htb.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/243","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/htb.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/htb.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/htb.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/htb.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=243"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/htb.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/243\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18500,"href":"https:\/\/htb.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/243\/revisions\/18500"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/htb.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=243"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/htb.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=243"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/htb.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=243"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}